Blogs

Vorig jaar hebben wij verschillende blogs geplaatst van onze castleden en creatives. Tijdens de reprise zullen wij van tijd tot tijd weer een blog plaatsen. Kom dus regelmatig terug naar deze pagina om ze te lezen. Om te reageren op deze blogs, kunt u inloggen op onze
ONTBOEZEMINGEN-Hyve.
Blogs Reprise:
23-10-2011- Blog door Dominique van Vliet (Puck)
WIJHE
Of je ligt te bevallen of te sterven, maar anders werk je gewoon. Dat is een regel als je toneel speelt.
Vorig seizoen lag de helft van de cast in bed met de mexicaanse griep en hebben wij die regel overtreden.
De laatste voorstelling van die reeks werd afgelast. Wijhe. In de reprise zouden wij de voorstelling inhalen.
Meiden, waar ligt dat ergens, Wijhe? Nee….zo ver? Wéér meer dan twee uur rijden….
En het toneel schijnt zo onwijs klein te zijn….Misschien kan het decor er niet eens in….Pfff…
Zaterdagmiddag vertrok ik naar het plaatsje waar ik het bestaan niet eens van kende.
Het was prachtig weer. Geen wolkje aan de lucht, felle zon, geen file en voorbij Amersfoort kleurden de bomen steeds mooier.
Ik moest er bij Heerde af en toen kwam ik helemaal in de vakantiestemming. Wat is Nederland toch mooi.
Ik reed over dijkjes en zag de mooiste boerderijen.
Tot mijn verbazing en genoegen, zag ik dat ik met een pontje over moest. Schipper mag ik over varen…ja of nee…En moet ik dan ook geld betalen….ja of nee…Ja! 1,80 euro. Ik had echt geen duppie bij me, kon op de pont natuurlijk niet pinnen dus vroeg of ik het over kon maken. `Mevrouw, dat is zo´n gedoe, dan zou het een dure overtocht worden. Laat maar lekker zitten.´ Op slag verliefd.
Bij het theater werd ik hartelijk ontvangen door een van de 40 vrijwilligers waardoor het theater wordt gerund. Kleine boeketjes verse bloemen op onze kleedkamers. Gewoon, voor de gezelligheid.
En wat bleek? Er was voor ons gekookt! Deze avond geen magnetronmaaltijd, geen salade van AH, geen ranzig gedoe van een snackbar, maar een kop soep, gebakken aardappeltjes, sla en een schnitzel. En een gedekte tafel!
Het toneel was klein maar prima. Het was onze technicus Tiedo ook gelukt alle lampen een plekje te geven. Wat een kei!
De zaal zat vol. Iedere grap en elke stilte werd begrepen. We hadden een mooi samenspel. Het publiek en wij.
Bij het applaus kregen wij een prachtig verpakte kruidkoek en een handkus.
Na afloop een drankje en werden we bij de deur uitgezwaaid.
Waar vind je dat nog? Bij veel theaters zie je niemand en vind je met geluk in een hoekje ergens een koffieautomaat.
Wat was dit een warm bad!
Dank lieve mensen in Wijhe.
Ik kom zeker terug! Heb immers nog een schuld liggen van 1,80 euro…..
21-09-2011- Blog door Aukje van Ginneken (Anne)
Heerlijk! We zijn weer begonnen.We hebben elkaar ongeveer 8 maanden niet gezien,
maar het is weer als vanouds. Alsof we elkaar gister nog hebben gezien! Hoop gebep
zoals alleen vrouwen dat kunnen!Ik had eigenlijk niet meer in het script gekeken
sinds de laatste voorstelling…. ik was dan ook verbaasd hoeveel er was blijven
hangen! wat betreft de tekst dan….Het was wel weer even wennen hoe de loopjes ook
alweer gingen, maar toch was ‘t de hele tijd van: oja! zo was ‘t…. haha!We mochten
repeteren in het atelier van de man van Jen. Jorgos Chronis.Bij binnenkomst rook ‘t
er al heerlijk. Er was taart, thee, koffie en de openhaard was heerlijk opgestookt!
Een geweldige sfeer was er meteen! Niemand had ‘t nog over ontboezemingen, maar over
al het mooist wat er stond: het werk van Jorgos!Maar goed, we moesten toch echt iets
gaan doen! We hadden maar 5 dagen voordat we weer zouden beginnen….We zijn al zo
vertrouwd met elkaar dat de basis al goed was. We hoefden ‘t alleen nog uit te
werken en dieper te gaan in de personages.Dankzij Johan(regisseur) en Joy
(dramaturge) ging ‘t heerlijk! Ook Merlijn kwam nog om met ons de choreografie van
de dansen door te nemen….oeps, vergeten! haha!Maar alles is toch gelukt!Ik ben na
afloop moe, maar zeer voldaan! O, wat heb ik zin om weer te spelen met deze
geweldige vrouwen!
Aukje
19-09-2011 - Blog door Dominique van Vliet (Puck)
Blog
Wat : Reprise van Ontboezemingen.
Wanneer: Vrijdag 16 september 2011.
Waar: Koffie in Theater Harderwijk, daarna naar St Jansdal voor lezingen over borstkanker en gesprekken met (ex) patiënten.
Grappig is dat. Na afloop van een laatste voorstelling beloof je elkaar altijd weer te zien, te bellen of te mailen. Dat spraken we dus ook af, in januari. Toen we de laatste van een geweldige tour hadden gespeeld. En dat wil je dan ook echt. Maar er komt nooit wat van.
Afgelopen vrijdag zagen we elkaar weer. Na een lange pauze. Cast en crew van Ontboezemingen. En het voelde meteen weer goed.
Hé, hoe is het…Wat gaaf je weer te zien…..Wat ben je nog bruin….. Lekkere zomer gehad…. Maand naar Griekenland geweest….Oh lekker….En jij….Amerika… Echt, daar was ik ook… Ben je afgevallen…Nee joh, aangekomen….Niet….Ja echt…..Hé, jullie gaan trouwen hè… Ja, wij ook….Nee, wanneer….Wat lachen…..Leuk joh, je nieuwe kapsel…Is weer even wat anders hè…Is er geen taart….Nee, broodjes komen straks….Wat een slechte zomer hè…..Nou en dan vandaag van dat mooie weer….Hoe gaan we naar dat ziekenhuis….We kunnen lopend….Lekker, nog even buiten….Aardige mensen hier in dit theater…Hoe gaat het met de kinderen….Goed, die hele vlucht naar Amerika zijn ze zo lief geweest….Moeten we hier in….Ja hier is het…Hallo, welkom….Dank u, bedankt voor de uitnodiging….Koffie…ja lekker….Hé hier hebben ze wel taart…lekker zeg….Ga lekker zitten, ik ga jullie het een en ander vertellen over borstkanker….
En voor ik het weet zit ik naar plaatjes te kijken van kankercellen, operaties, reconstructies van tepels, gapende gaten in borsten, complicaties en littekens. Vooral veel littekens.
Eind van de dag praten wij, 5 actrices met 10 borsten, met Jeanette en Bea, 2 vrouwen met ieder 1 borst. Bea, ex-patiënt, maar liever gewoon Bea, haalt haar prothese onder haar shirt vandaan en deze gaat de kring rond. Ze praat openhartig en met humor.
Jeanette zit midden in haar behandeling. Ze draagt een sjawl om haar hoofd die ze af doet. ´Moet je zien, dit is toch geen gezicht´.
Deze vrouw had geen verre reizen in de zomer, geen vrolijk weerzien met collega´s en al helemaal geen nieuw kapsel.
Deze vrouw is voor het knokken voor haar leven.
En wij knokken dit seizoen weer met haar mee.
Ik heb er zin in!
Blogs eerste seizoen:
02-10-2010 – Blog door Tiedo Wilschut (Lichtontwerper)
Gisteren hadden we onze laatste try-out in Theater de Kattendans in Bergeijk. Dat betekent dat mijn taak er bijna op zit. Afgelopen weken heb ik samen met Tycho hard gewerkt aan de belichting van de voorstelling. Tycho in technisch opzicht – het moet tenslotte zo makkelijk en efficiënt mogelijk te vervoeren en te bouwen zijn –, en ik in artistiek opzicht: dat ene spotje iets anders stellen, toch even een andere kleurfilter en lichtrichting uitproberen, en kijken of de timing beter uitkomt als we de cue een halve seconde eerder inzetten.
De regisseur en ik hebben voor deze voorstelling ervoor gekozen om een groot gedeelte uit te lichten met TL-licht. Een gedurfde keuze want het is een lichtbron die moeilijk controleerbaar is. Het licht is niet te richten en is weinig subtiel: ze zijn aan of uit, er is geen middenweg. Het licht is hard, koel en verhult niets: je kunt alles zien en het voelt zakelijk en klinisch aan. Het werkt fijn ontnuchterend: als de TL’s aan floepen is iedereen weer even ‘down to earth’.
De timing is lastig: het komt allemaal zo precies! Doordat de TL’s niet kunnen dimmen maar gewoon aan- of uit knippen, is het des te belangrijker wanneer ze dan precies aan- of uit knippen! Want een subtiele overgang maken lukt nauwelijks meer. Daar komt nog bij dat de TL’s ongeveer 1,5 seconden nodig hebben om aan te springen nadat je de spanning hebt ingeschakeld. Dus als je het licht aan wilt hebben precies aan het eind van een zin, moet je die zo’n 3 woorden eerder aanzetten! Tenminste, als de betreffende actrice haar tekst elke keer even snel zegt. Ik vraag voor het afstellen van de lichtovergangen dan ook regelmatig aan de actrices of ze hun tekst een keer willen doen. Het komt echt op de lettergreep precies! En dan oefenen en oefenen, de actrices met het steeds op dezelfde snelheid praten en Tycho en ik met het op precies het goede moment de ‘go’ knop indrukken, net zo lang totdat de TL’s op precies het goede moment aanknippen. En nu maar hopen dat het in de voorstelling ook goed gaat!
Gelukkig: het gaat best goed in Bergeijk. De laatste veranderingen die we hebben uitgeprobeerd vielen mooi op hun plek. Tycho zat bij alle try-outs achter de knoppen en is subliem in het op de milliseconden precies inzetten van het licht én het geluid, dat vaak precies gelijk aan of uit moet gaan. Ik zit naast hem te kijken en maak aantekeningen, en voel hoe langzaam maar zeker de voorstelling onafhankelijk van mij begint te worden. Maandag première, en dan is hij af: ons kindje dat Ontboezemingen heet. En dan gaan ze op tour. Zonder mij, zonder Johan, zonder Daniël. Een raar idee. Is alles nu helemaal af? Ik ga dit weekend toch nog eens goed kijken naar alle lichtcues, die ik heel precies op papier heb uitgeschreven. Kijken of ik nog dat kleine detail kan vinden dat nog verbeterd kan worden. Mijn buik voelt raar: het zijn de zenuwen. Ze komen vroeg deze keer. Over twee dagen wordt ons kindje geboren. Het wordt een pareltje, dat weet ik zeker. Ik kan niet wachten om hem te zien en te horen wat het publiek ervan vindt. Was het maar vast zover…
24-09-2010 – Blog door Leyla Çimen (Fatma)
Vandaag Try-out in Vught. De 4e alweer.
Ik ben al vroeg in het theater. De technici zijn nog druk bezig met licht en decor. De zaal “voelt”meteen goed aan. Heel knus en met een enorm goede akoestiek. Terwijl ik op het toneel sta en een beetje rondloop, krijg ik de kriebels. Heerlijke zenuwen, ik heb er weer zin in vandaag.
Het doek is dicht, Johan en Joris houden een praatje vooraf. Dan gaat het doek open, spanning door mijn lijf. De spanning in de zaal is ook duidelijk voelbaar. Er wordt zo af en toe heel voorzichtig gelachen, ook hoor ik duidelijk flink wat gesnif en gesnotter in de zaal. Zijn ze verkouden of…? Bij de volgende lichtwisseling zie ik het publiek. Ik zie mensen met zakdoekjes frommelen en tranen wegvegen. Ze zijn duidelijk geraakt door het stuk.
De gordijnen gaan dicht. Akte 1 zit er op. Iedereen schiet in aktie. In de kleedkamer wordt druk gewerkt aan kap en grime. Loraine komt met de rekwisieten voor de 2
e akte aan. Joy, Johan en Joris geven ons complimenten en aanwijzingen. T & T (zo noemen we Tycho en Tiedo, de mannen van de techniek

) komen het toneel op om het toneelbeeld aan te passen. Is iedereen klaar? Over 2 minuten is het zover.
Ik ren nog snel even naar de w.c. Ik moet namelijk altijd heel veel plassen voor ik op ga!
En dan is het weer zover.
Het doek gaat open en akte 2 gaat van start.
Dan klinkt het applaus. Heerlijk, heerlijk, heerlijk.
Wat was het weer fijn.
In de foyer praat ik na met de moeder van Joris. Ze is lovend. Dat doet me erg goed. Ik vind het erg belangrijk dat juist zij het goed vind, aangezien door haar deze voorstelling tot stand is gekomen.
Met een heerlijk gevoel ga ik weer naar huis. Wat heb ik toch een fantastisch vak. En wat is Ontboezemingen toch een fantastisch mooie voorstelling. Niet alleen om naar te kijken, maar vooral om in de spelen.
Liefs,
Leyla.
19-09-2010 – Blog door Inge Eekhout (nurse practitioner NKI-AVL/deskundige nagesprek)
2 weken geleden kwam er een vraag bij mij terecht of ik zondag 19 september als deskundige naar de voorstelling ontboezemingen wilde gaan om na de voorstelling vragen van het publiek te beantwoorden.
Zonder aarzelen heb ik daar ja tegen gezegd. Dit zijn de leuke kanten van ons werk.
Ik ben nurse practitioner in het NKI-AVL en samen met 4 collega’s ben ik werkzaam op de mammapoli, waar we patiënten zien met borstkanker in alle fasen: van de diagnostiek tot de follow-up.
De voorstelling was in Borne en aangezien ik in Haarlem woon moest ik samen met een vriendin die ik gevraagd had om mee te gaan een soort wereldreis maken.
We werden zeer hartelijk ontvangen door Joris van de Sande (de producent) en hadden ruim de tijd om even de standjes te bekijken die speciaal voor deze voorstelling waren gekomen. Borne had de hele week al de week van de ontboezemingen gehad met als afsluiting de matinee voorstelling.
Ondanks dat ik op de website wel een aantal dingen had gezien en gelezen over de voorstelling was ik erg nieuwsgierig wat ik van deze voorstelling zou vinden.
Nu, ik ben ontzettend verrast!
Het is een zeer toegankelijke voorstelling waarin waarheidsgetrouw alle facetten van de diagnose en behandeling aan bod komen. Hier tussendoor worden alle emotionele en relationele aspecten gespeeld zowel verbaal als non verbaal.
De verschillende typen mens met de verschillende vormen van borstkanker komen zeer goed tot zijn recht en worden zeer herkenbaar gespeeld.
Alle emoties worden geroerd, er is de angst, verdriet maar ook woede en gelukkig wordt er ook gelachen.
Dat niet alles geheel naar de realiteit wordt uitgevoerd (bijvoorbeeld groene chemotherapie) doet niets af aan de voorstelling. Voor voorlichting over borstkanker moet je niet bij een toneelvoorstelling zijn.
Na de voorstelling hoorde ik met name de mensen zeggen dat het zo herkenbaar was en dat kan ik (weliswaar vanuit een ander perspectief) beamen.
Mijn vriendin die mee was en totaal geen kennis en affiniteit heeft met borstkanker was ook zeer enthousiast en vindt dat iedereen deze voorstelling moet gaan zien! Ik ben het volledig met haar eens.
Inge Eekhout
18-09-2010 – Blog door Loraine Wei-Yun (tourmanager/producer)
De kop is eraf! De eerste try-out is succesvol verlopen, een uitverkochte zaal dus dat beloofde al veel goeds! Stuk voor stuk hebben Adriënne, Aukje, Diana, Dominique en Leyla geschitterd op de planken en hun personages op een onvergetelijke manier geïntroduceerd in Culemborg. Het publiek neemt geëmotioneerd met een groot applaus afscheid van de cast. Het doek gaat dicht, nog even de laatste ‘onder-onsjes’ en dan begint het afbreken van het decor en het licht. Gelukkig heeft Jan alles dusdanig gebouwd dat de meubelstukken makkelijk te demonteren zijn en naar de bus kunnen worden getild of gereden. In de laadbak staat Tycho klaar om alles als een puzzel in te laden. Donderdagnacht staat om 1.30u de bus, ingeladen en wel, klaar om de volgende dag richting Wijchen te rijden. ‘Dat wordt een kort nachtje,….’
‘Hmmm,.. dat was zeker een kort nachtje,’…..om 8.00 uur ’s ochtends stap ik in de auto richting Amsterdam om nog wat spullen op te halen en de appeltaarten op te pikken, vervolgens ga ik op pad naar Wijchen. Onderweg, naar het theater, moet nog even twee stops maken om wat laatste dingentjes regelen, ohw ja, niet vergeten om ook nog even bij een benzinepomp te stoppen om een calippo (voor Puck) te kopen! Rond 12.00u kom ik aan bij “Theater ‘t Mozaik” waar Patrick al op mij staat te wachten. Samen met Tycho en Tiedo, die inmiddels bezig zijn met het installeren van het licht, heeft hij vanochtend de bus al uitgeladen. We lopen een rondje door het theater langs de kleedkamers, welke al zijn ingericht met de kleding, persoonlijke tassen, rekwisieten etc. (Heerlijk dat Patrick er al is!) Vervolgens lopen we de route onder het podium door naar de andere kant van het toneel. Weer een totaal andere setting dan in Culemborg en met het vooruitzicht dat we nog in 27 verschillende theaters zullen spelen. Dat wordt dus altijd weer een verrassing bij binnenkomst!
In de namiddag is het licht geïnstalleerd en staat het decor klaar, alleen nog de props/rekwisieten klaarleggen. In de tussentijd is de regie al gearriveerd en Joris komt samen met de cast druppelsgewijs binnenlopen, zij zijn vanmorgen eerst nog naar de modeshow van Sheila de Vries geweest. Nadat Johan de laatste wijzigingen heeft doorgenomen gaan we snel nog even aan tafel, vervolgens in de make up. Ah kijk, de dames van de KWF Kankerbestrijding zijn vroeg, zij zijn elke voorstelling aanwezig en staan in de foyer met de ‘roze armbandjes’ en collecte. De verkoopopbrengst van deze armbandjes komen volledig ten goede van het goede doel. Dus en leuk cadeautje voor jezelf, of om weg te geven, en je steunt hiermee ook nog eens de KWF Kankerbestrijding.
De eerste bezoekers lopen de foyer al binnen. Nog een laatste check op het toneel om te kijken of alles klaar staat en vervolgens nog even een rondje langs de kleedkamers om te kijken of alles in orde is. De voorstelling kan beginnen!
In de pauze horen Patrick en ik van Johan dat er wat wijzigingen zijn, met als gevolg dat we de 2e akte ‘vast’ staan in de linker coulisse met een calippo. We helpen Dominique met haar kledingwissel, altijd spannend, maar toch weer gelukt! Whiehoe.. Ook hier in Wijchen is het publiek ontroerd en mag er wederom een overweldigend applaus in ontvangst worden genomen. Zodra het doek sluit, gaat de techniek en productie weer aan de slag met het afbreken van het decor en licht en wordt de bus weer ingeladen…. Op naar de volgende voorstelling!
Loriane
17-09-2010 – Blog door Tycho van Iwaarden (1e Inspicient)
Beste lezers,
Dit is de eerste keer dat ik een blog schrijf over de voorstelling Ontboezemingen. Mijn naam is Tycho van Iwaarden en ben voor deze productie aangenomen als technisch tourleider, oftewel 1e inspiciënt. Tiedo Wilschut heeft mij aangedragen en is de lichtontwerper. In de montageweek werden we al snel de Tiddy’s genoemd, of T&T, ook omdat we beide dezelfde opleiding theatermaker en theatertechniek hebben genoten.
Na een heftige week van monteren zijn we aangekomen bij de laatste dag in het fijne theater de Franse School te Culemborg. De dag van de eerste try-out. De hele ploeg was super gemotiveerd aangezien op deze bewuste vrijdagochtend de 118 stoelen tellende theaterzaal al compleet was uitverkocht. Een mooi voorteken voor een succesvolle tournee! Er werd vooral gewerkt aan detaillering van decor, mis en scene en spel.
Een uur voor aanvang hing er een duidelijke première spanning in de lucht. Iedereen was zeer
gefocust om vanavond een fantastische voorstelling neer te zetten. Langzaam druppelde het eerste publiek binnen dat gulzig aan de koffie en thee begon. Nog even de laatste dingen checken en we konden open! Toen het aanvangssignaal werd gegeven deden Johan en Joris een kort introducerend woord dat de aanwezigen vanavond het eerste testpubliek waren. Veel plezier en ontroering bij Ontboezemingen. De lampen werden gedoofd, De stem van Pia Douwes beval iedereen mobiele telefoons uit te schakelen en geen opnamen te maken. Het doek ging open. Het publiek werd muisstil, de eerste voorstelling was begonnen.
Al snel kwam er respons uit het publiek, het is altijd afwachten of een heftig stuk, met kankergrappen wel begrepen zou worden door de toeschouwers. Nou en of, de sfeer was wel behoorlijk beladen, want niemand, uitzonderingen daargelaten, is gewend te lachen om kankergrappen. Mondjesmaat werd de absurde humor begrepen, ook pakte het publiek de serieuze, enigszins absurdistische ondertoon van het stuk rap op. Toen na de stoelendans het doek sloot voor de pauze werd er luid geapplaudisseerd. Echter verlieten de mensen zeer stilletjes de zaal om vervolgens in de foyer luidkeels en vol emotie en enthousiasme verhalen onderling werden uitgewisseld.
De gong klonk door al het gepraat heen en gaf aan dat de tweede helft van start ging. Mensen kwamen de zaal in en gingen stil en vol verwachting op hun plaatsen zitten. Al snel zat iedereen weer op het puntje van zijn of haar stoel en kwam de sfeer en energie snel op het niveau van voor de pauze. Echter bleef het daar niet bij. Het stuk wordt namelijk na de pauze nog scherper, serieuzer, emotioneler en vooral ook leuker. En dat laatste maakt Ontboezemingen zo sterk. Wat kan er nou leuk zijn aan een heftige ziekte als (borst)kanker?
Nou, een heleboel blijkt, maar ook een heleboel niet. De schrijver Daniel Cohen en regisseur Johan Verheij zijn er uitstekend in geslaagd de spanningsbogen zo neer te leggen dat je wel moet blijven kijken, ook al komt het, zeker tegen het eind van de voorstelling, wel heel dichtbij voor sommige mensen.
Dit zag je terug in huilende mensen die elkaar omarmden na en troosten na een luide staande ovatie aan het eind van de voorstelling. Wat een impact, wat een voorstelling! Ook ik zat achter de lichttafel met nat zoute wangen, kon even niks zeggen. Zo mooi, zo fijn, maar ook zo hard, zo oneerlijk, zo zielig, zo echt.
Daarom wil ook deze blog afsluiten met iedereen aan te raden deze voorstelling te zien, hij is absoluut de moeite waard, ook al speelt hij niet in de buurt, stap in de auto, pak de trein, komt dat zien, komt dat zien!
Tot snel,
Groetjes
Tycho
13-09-2010 – Deze week geen blogs
Deze hele week zijn wij erg druk bezig met het monteren van de voorstelling in theater De Fransche School in Culemborg. Tijdens zo’n montage komen voor het eerst spel, decor, licht en geluid samen. Omdat alle betrokkenen (cast, creatives en productie) enorm lange dagen maken om alles goed op elkaar af te stemmen, hebben we helaas geen tijd om te bloggen.
Aanstaande vrijdagavond spelen wij daar onze eerste Try-Out voorstelling. Vanaf dat moment zullen we weer op iedere speeldag een blog plaatsen.
10-09-2010 – Blog door Daniël Cohen (Scriptschrijver)
Op ongeveer één meter afstand gooit Diana Dobbelman een glas rode wijn over een witte jurk. Vlak voor mijn linkerschouder strijkt Dominique van Vliet door haar haren en kijkt naar de plukken die loskomen. Voor mijn neus deelt Adrienne Kleiweg appeltaart uit, speelt Aukje van Ginneken knetterend luchtgitaar en ongeveer op hoogte van mijn rechterknie probeert Leyla Çimen contact te zoeken met God. Het is de eerste (en laatste) complete doorloop in het Polanentheater van Ontboezemingen, en het stuk barst bijna door de muren van het kleine repetitielokaal heen. De actrices zijn klaar voor de volgende fase: monteren en try-outen in het theater.
Toch is het pas een maand geleden dat we met de hele groep intrek deden in dit lokaal, de scripts opensloegen en de eerste meters beklommen van de berg die Ontboezemingen heet. Als schrijver lijk je op zo’n eerste dag als een moeder die haar kinderen voor het eerst naar de kleuterschool brengt en de leerkracht nog snel wat goedbedoelde tips wil meegegeven: “Ja, Puck heeft een grote mond maar eigenlijk is ze een heel lief kind — Jacobien moet u niet teveel te drinken geven, daar wordt ze balorig van – Anne zingt graag maar soms iets te hard – Renée lacht veel, maar is vaak ook heel verdrietig en Fatma houdt niet van doekjes op d’r kop en wil graag “Fa” genoemd worden.” De kleuterjuf knikt geduldig en slaat dan vriendelijk maar gedecideerd de deur van het klaslokaalvoor je neus dicht. Wat eens jouw kinderen waren, zijn nu van háár.
De afgelopen weken ben ik zo’n één à twee keer per week bij de repetities geweest, en heb ik me verwonderd hoe snel mijn spruiten onder de liefhebbende hand van regisseur / kleuterjuf Johan gegroeid zijn. Ik herken ze bijna niet meer. Is dat mijn Puck? Ik wist dat ze scherp was, maar ze heeft ineens ook een heel kwetsbare kant ontwikkeld. Fatma is plotseling een vrouw van vlees en bloed geworden. Renée schaamt zich allang niet meer voor haar kwetsbare kant. En wie had gedacht dat mijn stijve Jacobien zo geestig kon zijn? En voor het geval dat ik nog dacht dat ik het beste wist hoe mijn personages in elkaar zitten, word ik snel uit de droom geholpen door de actrices zelf: “Nee, zo is Anne helemaal niet. Ik zie haar zo — ”
Liedschrijver Stephen Schwartz zei het ooit zo mooi: “The hardest part of love is the letting go”. Maar het is goed zo. Die vijf meiden van mij hebben vader allang niet meer nodig. Nog even en ze kunnen zelfs zonder juf Johan. Ze vliegen op eigen kracht. Ze zijn er nog niet, maar de top is wel al zichtbaar in de verte. Nog even en de vlag kan geplant worden, bovenop. Het is bereikt.
En als ik geluk heb, zwaaien ze nog even naar me, daar beneden.
09-09-2010 – Blog door Jan Kors (Decorontwerper)
Mijn naam is Jan Kors.
Sinds 30 jaar ontwerp en bouw ik, min of meer regelmatig, decors. Daarnaast acteer ik nog regelmatig, onder meer in moorddiners en –weekeinden. Het acteren was een gevolg van het ontwerpen.
In die tijd was ik heel erg druk met grafische technieken, waarbij ik elke mogelijkheid tot exposeren met beide handen aangreep. Vooral zeefdrukken op de tentoonstellings lokatie leende zich daartoe heel goed, omdat je het voorbereidende werk vooraf in je atelier kan doen en het uiteindelijke produktie werk op lokatie. En dat leidt weer tot boeiende gesprekken met bezoekers.
In de daarop volgende jaren raakte ik verzeild in die hoek van amusement waarbij re-enactment en annimatie een grote rol speelt. En in 1 van deze situaties werkte ik samen met Johan Verheij. Ik kan niet zeggen dat de vonk over ging maar er was eerder sprake van ongecontroleerd vuurwerk. Ik durfde al veel, maar wat hij los wist te maken was enorm!
Het eerste dekor waarvoor hij mij benaderde kon, als je de beschrijving hoorde, helemaal niet.
Zijn 2 medespelers, die als steun waren meegekomen, bleven, aan het begin van ons gesprek, angstvallig bij de deur staan, overtuigd dat ze met een honende lach weer naar huis gestuurd zouden worden. Mijn droge reaktie dat ik met 3 dagen wel een soort maquette zou kunnen produceren klaarde de lucht aanmerkelijk.
Sindsdien heb ik nog vaker met en vooral voor Johan gewerkt en elke keer met nog meer plezier dan de voorgaande. Hij groeit en ik groei daarin mee!
Al een jaar geleden werd ik door hem benaderd over een decor voor wat nu Ontboezemingen heet. Ik vond dat heel moeilijk. Het is een serieus en aangrijpend thema. Kan je daar met genoeg respect mee omgaan? Ik had zo mijn bedenkingen tot hij mij in kontakt bracht met Joris van de Sande, die het stuk heeft geïnitieerd en produceert. Zijn persoonlijke oprechte betrokkenheid en inzet om dit stuk te realiseren hebben mij overtuigd dat hier iets bijzonders tot stand gebracht wordt.
Daarmee zijn we van start gegaan, meetings gehouden, de inbreng van andere creatives verwerkt, schaven, denken, nieuwe mogelijkheden ontdekken, kortom het hele creatieve proces wat bij een theaterproduktie hoort, en wat vaak net zo inspirerend en enthousiasmerend is als de uiteindelijke realisatie. In de realisatiefase gelden weer andere wetten: het gevecht met deadlines, budgetten, maar dat is ook een creatieve uitdaging en houd je scherp..
Het uitgangspunt is geweest dat het dekor niet moet afleiden van de inhoud: minder is meer.
Sober, strak, funktioneel. Geef de spelers de ruimte en laat ze spelen. Laat het dekor niet meer zijn dan een hulpmiddel voor de actrices. Maar dan wel een inspirerend hulpmiddel. Iets wat ze uitdaagt, prikkelt tot meer.
En nu, terwijl de try-outs en de premiere naderen, en ik de cast bezig zie, de teksten heb gehoord, de mis en scene zie, word ik met de dag trotser dat ik hier aan mee mag werken.
Hier staat een adembenemend mooi statement.
Jan Kors.
08-09-2010 – Blog door Dominique van Vliet (Puck)
Deze week wordt er druk gecollecteerd voor het KWF.
Ik hoop dat er heel veel geld opgehaald wordt, zodat er weer meer onderzoek gedaan kan worden.
Deze week wordt er weer hard gewerkt in het Polanentheater.
Ik hoop zo dat wij straks een prachtige voorstelling laten zien, zodat wij mensen een mooie avond kunnen geven.
07-09-2010 – Blog door Maaike van der Wilt (Rekwisiteur)
Wat is de spirit van rekwisiteur van een toneelstuk?
Het vertalen in aardse zaken die een regisseur of spelers aan ideeën bedacht heeft. Soms is dit makkelijk te verwezenlijken en soms onmogelijk en dan rest er niets anders dan een list te bedenken.
Ik heb voor Theatherwerk Spiriet al vaker de taak op mij genomen om kleding en of rekwisieten te regelen, maar voor Ontboezemingen is het toch anders. Het gegeven borstkanker raakt mij ook; ik heb vrouwen in mijn omgeving die het hele proces hebben ondergaan.
Toen ik vorige week op de Uitmarkt de openbare repetitie zag, was ik even helemaal ontdaan doordat ik zag met hoeveel energie en power de dames spelen, wat er op toneel gebeurt en hoe dit de zaal raakt en ontroert. En dit was nog maar een openbare repetitie. Na praten in de foyer met een kopje koffie nam ik snel afscheid. Ik moest naar huis om de stoelen bekleden en morgen pruiken uitzoeken en sjaals.
Elke keer als ik in het Polanentheater kom met een tas met gekochte of gemaakte spullen mag ik weer even kijken in de keuken van Ontboezemingen En ga ik daarna met een dubbel gevoel weer naar huis: wat is het toch een kick om het stuk te zien groeien en ook met weer nieuwe opdrachten van dingen die er moeten gebeuren.
In het begin voelde het of er tijd genoeg is, maar na vandaag met een vergadering met alle creatives merk ik dat iedereen in tijdnood dreigt te komen en ook ik heb het gevoel “Red ik het wel?” Maar ik voel ook en weet zeker dat straks op het toneel alles zal kloppen als er gespeeld gaat worden.
Het wordt een hele bijzondere voorstelling.
02-09-2010 – Blog door Patrick Buntsma (Productieleider)
Voor morgen heeft Johan een thuisstudiedag ingelast, dus was het vandaag de laatste repetitiedag van de week. En wat voor een!
Om half tien stap ik bepakt en bezakt met m’n trouwe MacBook Pro, koptelefoons, microfoon, externe geluidskaart en allerlei snoertjes en pluggen het Polanentheater binnen. Johan heeft vandaag individuele monologen gepland staan, dus het is rustig. Als hij samen met Joy en Adrienne naar boven is gegaan om te gaan repeteren, drinken Anita, een van onze Productie Assistentes, en ik nog een kop koffie. Daarna zetten we het stalen kledingrek in elkaar dat gisteren is bezorgd. Ik breek in op de repetities met Leyla om het rek neer te zetten en de kleding van Sheila de Vries eindelijk op hun verdiende plek te hangen.
Dan gaat m’n telefoon. Joris. Hij is zojuist gebeld door Pia Douwes, dat ze eerder naar het Beatrix Theater moet voor een extra repetitie van We Will Rock You. Of we de opnames ook in een uurtje voor elkaar kunnen krijgen in plaats van de hele middag… “Ja,” antwoord ik, “als ik alle bestanden alvast voorbereid, moet dat wel gaan lukken.”
Ik onderbreek opnieuw de repetities. Wat normaal gesproken uit den boze is, ben ik nu genoodzaakt meerdere malen te doen. Maar het is voor een goed doel, dus dan mag het. Ik stem met Johan af, dat we eerst de allerbelangrijkste dingen zullen opnemen. “Als we tijd te kort komen, moeten we voor de rest maar een andere oplossing zoeken…” Ik vlieg weer naar beneden, maak de verschillende bestanden aan in Logic Studio met meer dan genoeg sporen om alle voice-overs op te nemen. Dan print ik nog even de nieuwste teksten van Daniël uit die Pia straks komt inspreken. Zo, ik ben er helemaal klaar voor.
Johan komt naar beneden. Of ik nog even met het NKI-AvL wil bellen. Hij wil weten wat zij op hun bordjes hebben staan dat mobiele telefoons uitgeschakeld moeten worden.
Een vriendelijke dame van de receptie vertelt me, dat er eigenlijk overal gewoon gebeld mag worden, dus dat ze zulke bordjes niet hebben. “Oh wacht, bij radiologie en op de intensive care zal bellen vast niet toegestaan zijn,” zegt ze. Ze zet mij in de wacht terwijl ze het bij hen navraagt. Na een paar minuten komt ze bij me terug. “Nou, het is niet echt spannend, hoor,” zegt ze. “Mobiele telefoon uitschakelen, s.v.p.” Tja, dat is inderdaad niet de leuke openingstekst waar ik naar op zoek was. Maar inmiddels had ik zelf al een brainwave gehad, dus krabbel ik die snel op en geef dit aan Johan. Hier kan hij wel wat mee. Samen met Joy bedenkt hij een leuke, catchy openingstekst om de voorstelling straks mee te starten.
Kwart voor één. Ik open opnieuw de deur van het repetitielokaal. Ik zet mijn spullen klaar op een tafel. Sluit alles snel aan, want Pia kan er elk moment zijn en we hebben geen minuut te verliezen! Even later komen Joris en Pia inderdaad binnen lopen. Johan en zij nemen de teksten nog even door, want er waren nog wat last minute wijzigingen.
Er wordt besloten om te beginnen met teksten van de modeshow. De voice-overs worden afgestemd op de verschillende personages. Die van Anne wat ruiger, terwijl Jacobien juist wat strakker mag. Binnen een mum van tijd staan er allerlei verschillende takes op.
We gaan door naar het zelfonderzoek. Dit is wat lastiger, omdat de teksten gebonden zijn aan een maximaal aantal maten. Ja, het moet wel blijven kloppen met de choreografie die Merlijn heeft bedacht, natuurlijk. Maar Pia zou Pia niet zijn, als haar gevoel voor ritme en timing deze uitdaging niet meteen zouden tackelen. Fluitje van een cent dus. Heerlijk.
Er worden nog wat aanvullende dingen opgenomen, die ik nog even als verrassing zal houden voor de voorstelling zelf.
We kijken op de klok. Er is nog tijd genoeg om de welkomstekst op te nemen. Pia duikt weer, nog altijd even enthousiast, achter de microfoon en begint in te spreken. Prachtig! En toch wil Johan graag nog een andere intonatie proberen. Deze nieuwe take is zó leuk, dat we er allemaal kostelijk om moeten lachen. Maar of we dit wel kunnen gebruiken…? We luisteren het even na. Ja, helemaal leuk.
We eten gezamenlijk nog een heerlijk broodje en dan moet Pia echt richting Utrecht.
En nu rest mij dus de taak om uit al die verschillende opnames de beste, leukste, meest duidelijke te halen en uit te mixen. Geweldig om naast àlle productionele taken die ik al doe ook een creative inbreng te mogen leveren.
Nog steeds nagenietend van een geweldige dag, begin ik zo dus maar eens aan het mixen, want Johan wil graag al wat dingen kunnen gebruiken tijdens doorloop van aanstaande dinsdag.
Pia, dank je wel voor een ontzettend gezellige middag, je enthousiasme en je betrokkenheid bij de voorstelling en het onderwerp.
Groetjes,
Patrick.
01-09-2010 – Blog door Aukje van Ginneken (Anne)
Haai!
Jeetje wat een dag was ‘t weer! Vandaag 2e akte gezet en een keer doorgespeeld… Nou ja, gespeeld: het is nog zoeken allemaal, maar ik krijg nu wel een idee hoe ‘t allemaal gaat worden. Supergaaf om dit proces door te maken! Moe, maar voldaan weer naar huis gegaan. 2 uur file (ik moet naar Breda).
Als ik thuiskom springen twee gezonde kindjes om mijn nek… Heerlijk! Fedde, mijn oudste (3,5) vroeg van de week wat ik dan precies doe als ik ga werken: Tja, hoe leg ik dat uit? “Toneelspelen” snapte hij niet, dus ik zei dat ‘t hetzelfde is als dat ik met hem “draak en prinses” speel.
Na ‘t eten was hij aan ‘t spelen; hoop lawaai en zwaarden etc. Ik vroeg; “Wat ben je aan ‘t spelen?” Fedde: “Ik ben aan ‘t werken!” Haha! Heerlijk!
Samen met Sander kindjes lekker in bad gedaan, voorgelezen en in bed gestopt.
Hoe moe ik ook ben, ik wil even paardrijden, dus ga zo naar de manege. Even mijn hoofd leegmaken!
PS: Nog maar een paar weken en dan is ‘t al zover… ZUCHT! Zenuwen beginnen nu al op te spelen bij die gedachten…
Ik moet even naar ‘t toilet…
Groetjes Aukje.
31-08-2010 – Blog door Adrienne Kleiweg (Renée)
Gisteren mijn pols gescheurd of gebroken en in het gips! Ik besef, hoe alles binnen een seconde kan veranderen… Ik voel me een gewond konijn, maar Renée en de anderen waren het al, dus waar heb ik het eigenlijk over?!
Vandaag gewerkt aan deel 2!
Wie, oh wie ben ik nu en wie zijn zij?
Wat, oh wat is er gebeurd, wat doen we eigenlijk, wat zeggen we, wat willen we, wat voelen we, wat denken we en wat wil hij?
Waar, oh waar zijn we, waar staan we, waar komen we vandaan en waar gaan we naar toe?
Waarom, oh waarom zeggen we dat, waarom doen we dat, waarom lopen, staan, zitten en bewegen we?
en vooral hoe, oh hoe…?
Daarbij wil ik even zeggen, dat ik ongelooflijk blij ben, dat ik dit hele proces mag meemaken met zo een geweldig lieve groep mensen. Zelden heb ik zo een mooi inspirerende repetitie mee gemaakt.
We hebben het leuk, we hebben het goed en dat is oh oh oh zo belangrijk!
Veel Liefs,
Adrienne
30-08-2010 – Blog door Joris van de Sande (Creatief Producent)
Ergens begin juli belde Michelle van Theaterbureau Grünfeld mij of we met ONTBOEZEMINGEN op de Uitmarkt willen staan. “Je krijgt twee keer een half uur in de Balie op zondag 29 augustus.” “Prima,” dacht ik, “we verzinnen wel wat.” Zonder overleg met de regisseur en cast heb ik direct “ja” gezegd. Soms moet je kansen grijpen waar ze liggen. En ik wist dat Johan deze mening deelde. Ik wist, dat we dit moesten doen al had ik nog geen idee op welke manier…
“Kunnen we ook op de informatiemarkt terecht? Wacht, ik bel zelf wel even met de Uitmarkt.” “Nee, helaas jullie zijn te laat met de inschrijving…” Mijn intuïtie zei me, dat we met een programma van twee keer een half uur niet genoeg hadden. Werd ik te overmoedig, te enthousiast misschien? Even met Saskia van de PR bellen. “Waarom zet je er geen caravan neer?” zei ze. Ik dacht heel even: “En dan?” “Nou misschien kun je stukjes van de voorstelling laten zien, 1-op-1 met een toeschouwer,” was haar antwoord. Hoewel ik nog niet helemaal zeker was van Saskia’s voorstel heb ik dit toch voorgelegd aan de Uitmarkt en men vond het een goed idee! Mooi, dat is dan geregeld.
De weken daarop stonden in het teken van de repetities in het Polanentheater en bijkomende werkzaamheden. De productiemotor draaide op volle toeren; een eerste repetitie met pers, interview aanvragen, productievergaderingen… De uitmarkt verdween enigszins op de achtergrond. Ineens is het maandag 23 augustus: Volgend weekend is de Uitmarkt! Saskia belt me dat de Telegraaf ons zal uitlichten in de Uitmarkt-bijlage van de krant op donderdag. Vrijdagmiddag 27 augustus was er pas tijd om met het hele team de Uitmarkt te bespreken. We staan twee dagen op de informatiemarkt met een Ontboezemingen caravan en op zondag 2 keer een half uur in de Balie. Wat gaan we doen? Het Balieprogramma was snel besloten: Een openbare repetitie.
En dan de caravan…
Na een slopende werkweek voor de actrices en het creatieve team was het energiepijl aan het eind van de week dusdanig laag dat onzekerheid, vermoeidheid en twijfel de boventoon voerden. Ook bij mij. Kan ik ze dit wel vragen? Er wordt in zo’n moordend tempo gewerkt door iedereen dat de producent in mij zich bezwaard begon te voelen. Johan stelt voor om elk kwartier, half uur een monoloog op te voeren voor het publiek, al naar gelang de animo. Niet iedereen was overtuigd…. Ik probeer een ieder gerust te stellen. Schouders eronder, we zien wel, komt vast goed. Vanavond nog door naar “Knevel en Van Den Brink” met Dominique en Johan…
Zaterdagochtend half 10: Het productieteam is al aanwezig, de caravan is onderweg. Iedereen is doodmoe, maar zeer opgewekt door het fantastische interview met Dominique van gisteravond. Een uur later staat de caravan op z’n plek: Naast Hotel Americain op de Leidsekade schuin tegenover theater Bellevue. Je kunt het slechter treffen! Meteen merk je aan het langslopend publiek dat we een eyecatcher zijn!!! Beplakt met ONTBOEZEMINGEN-drukwerk en als enige caravan op het festivalterrein vallen we natuurlijk op. Nu de inhoud nog.
Om kwart voor 12 arriveren Dominique, Adrienne en Leyla. Ook de cast heeft er zin in. Om 12 uur staan de eerste bezoekers voor de caravan. Het begin is goed. De eerste monoloog wordt in de caravan opgevoerd. Kwart over 12: De volgende groep mensen staat alweer buiten. Ik kijk Johan aan: “We moeten mensen met zes man tegelijk naar binnen laten anders duurt het te lang.” Johan stemt in. Half 1, weer zes man. Kwart voor 1, 7 man. 1 uur, 8 man, die verdelen over 2 groepen. “Wilt u nog even een kwartiertje wachten?” Half 2 dus de volgende 4. Om 2 uur weer zes personen. Johan komt de caravan uit. Hij kijkt me aan en zegt: “Even pauze hoor.” Ik merk dat een glimlach zich op mijn gezicht voltrekt.
Om kwart over 4 houden we de laatste monoloog. De cast is doodop, maar gelukkig! Dit was te gek. Als iedereen behalve, de productie huiswaarts is gegaan, staan er ineens weer mensen voor de caravan. Tot drie keer toe. “Als u morgen om 11 uur komt, bent u de eerste.”
En zondagochtend was het weer raak. De mensen die we gisteren moesten teleurstellen, zijn inderdaad teruggekomen! Onafgebroken staan mensen te wachten om naar binnen te mogen.
Snel naar theater de Balie, om 13 uur is het moment van de openbare repetitie. Iedereen is licht gespannen… De zaal stroomt langzaam vol. Behoorlijk wat mensen die ik in de caravan heb zien zitten, zijn nu ook in de zaal aanwezig. Ik hou enigszins gespannen een inleidend praatje voor het publiek en geef dan het woord aan Johan. De reacties waren overweldigend, er werd gelachen, de energie van de actrices is scherp, Johan’s enthousiasme en helderheid wordt wederom tentoongespreid. “De beste man op de beste plek,” ging in mijn gedachten voorbij.
Ik kijk wat om me heen, de zaal in. Ik zie aandachtige gezichten van toeschouwers, lachende gezichten ook, ontroering bij enkelen. Ik kijk weer terug het toneel op. Half 2: We moeten stoppen. Over half uur is alweer de volgende groep. Het slotapplaus is overweldigend. Nu al!!! En dat voor een repetitie op een kaal toneel waar de actrices in hun “blote kont” staan zonder houvast van decor, licht, muziek en kleding. Wat ben ik vooral voor hen blij. Ze hebben dit zo verdiend!
Na afloop van de eerste repetitie komt een medewerker van de Uitmarkt naar me toe: “Mensen zijn héél enthousiast.” Wederom een glimlach die ik niet kan onderdrukken.
Om 14 uur de volgende groep. De deur gaat open, het publiek loopt naar binnen, de zaal stroom vol, de tent is tot aan de nok toe gevuld. Ik hou wederom mijn welkomstwoord, dit maal met vol vertrouwen. De zaal reageert goed, het applaus wederom lang en enthousiast.
Ineens loopt er een jongedame op me af. Het is Mirjam, één van de vele vrouwen die ik samen met Johan heb geïnterviewd. Ze omhelst me. Ze is ontroerd door wat ze net in vogelvlucht op het toneel heeft gezien. Mijn hart slaat over. Haar mening is belangrijk! Wat een gelukzalig gevoel…
Moe maar voldaan nog een laatste kop koffie met hele team in de caravan. Daarna op naar het artiesten terras voor een borrel. Daar loop ik Pia Douwes tegen het lijf. Zij is als voice-over in het stuk ook bij ONTBOEZEMINGEN betrokken. Even een praatje maken. “We zien elkaar donderdag, tot dan!”
Wat een weekend, wat een succes en wat is er hard gewerkt door iedereen!!!!!
De humor binnen het script van ONTBOEZEMINGEN en het drama van borstkanker gaan hand in hand samen in de voorstelling. En dit voorproefje is voor ons het bewijs dat het heeft gewerkt.
Even naar huis bellen. De keiharde realiteit waaruit het idee van ONTBOEZEMINGEN is ontstaan, komt weer langzaam bij me binnen. “Nog even, Mam.. En dan kun je er gewoon bij zijn ergens in het theater.”
Alle actrices, vrijwilligers, productieteam en Johan. Ik ben trots op jullie. Dank voor dit weekend!
Ik ga zo het impresariaat even bellen om te vragen hoe het staat met de kaartverkoop…
Joris van de Sande,
Producent.
27-08-2010 – Blog door Merlijn de Vries (Choreograaf)
Gelukkig het verkeer op de A1 richting Amsterdam rijdt lekker door, dus maak ik nog een kans om op tijd te komen. Eenmaal aangekomen zorgen Johan, Diana, Dominique, Adrienne, Aukje & Leyla, dat deze verkeers gerelateerde frustraties verdwijnen als sneeuw voor de zon.
Thuis een bewegingsfrase bedacht en nu maar hopen dat het niet te ingewikkeld is en ik het gewenste effect voor elkaar krijg. Een choreograaf kan nog zoveel mooie of ingewikkelde bewegingen aanleren het is zijn uiteindelijke doel om de actrices mooi te laten bewegen en nog belangrijker zich goed te laten voelen over hetgeen ze staan te doen. Als de complimenten van de spelers mij om de oren vliegen, merk ik dat ik op het laatste punt lijk te slagen. Nu nog een ernstig thema, een chemokuur in het ziekenhuis, uitdrukken in dans. Maar hoe……..? Ik moet niet hangen in het drama, maar echt een feestje is het nu ook weer niet.
Gelukkig blijken de bewegingen prachtig tot zijn recht te komen, temeer doordat iedere actrice de beweging net iets anders uitvoert, het verschil zit hem in bewegingservaring, leeftijd en personage. Het bijzondere is dat het zo in elkaar valt en dat het zo opzettelijk nooit kan worden gechoreografeerd of geregiseerd. De muziek past geweldig en blijkt precies lang genoeg voor de choreografie. Geweldig, fantastisch, super, kippevel, alles valt op z’n plek!! Door dit soort momenten kan ik maar geen afscheid nemen van het maken of bezig zijn met theater.
Een dag weer bezig geweest met mijn grote passie. Heerlijk. Een last valt van mijn schouders en er is weer ruimte voor flauwe grappen met Johan en Aukje………
Tevreden pak ik mijn spullen bij elkaar en ben ik benieuwd naar een volgende keer dat ik erbij zal zijn. Diana, Adrienne, Leyla, Dominique en Aukje hebben letterlijk en figuurlijk hun beste beentje voortgezet. Nu zorg dragen dat de choreografie van vanmiddag ondanks cleaning repetities en veelvuldig doornemen zijn toevallige magie behoud om zo te kunnen delen met theaterbezoekers van ontboezemingen.
26-08-2010 – Blog door Joy Kreiken (Dramaturgie & Regieassistentie)
Het motto van Spiriet is: ‘werken aan verwonderend theater’. Ik bedacht me vandaag, hoe treffend dit eigenlijk gekozen is. Iedere dag verwonder ik me weer over het talent van de vijf actrices, het inzicht van Johan (regisseur) het prachtige script van Daniël en de enorme ambitie en inzet van Joris (creatief producent). Ik voel me vereerd dat ik aan dit maakproces mijn bijdrage mag leveren als dramaturg en regieassistent.
Het is bijna magisch om deze voorstelling tot stand te zien komen, maar tegelijkertijd is het ook gewoon heel hard werken en daarom behoorlijk vermoeiend. Er worden zulke grote stappen genomen; iedere dag krijgt de voorstelling meer vorm. Ik verwonder me erover dat de keuzes bijna altijd raak zijn. Johan probeert iets uit en het klopt zó vaak direct, dat het bijna eng is. Uiteraard blijf ik kritisch kijken en Johan bestoken met mijn vragen. Maar hoe lastig is dat, als er nu al zoveel écht goed voelt?
Ik kan me daarom nu al verheugen op de vele reacties en emoties die dit stuk bij de toeschouwers zal oproepen. Ik ga ze zeker een keer stiekem bekijken. Ik wil zien hoe ze gaan zitten. Ongetwijfeld zullen velen van te voren denken een zware avond tegemoet te gaan. Maar dan, de voorstelling begint: de beugels gaan naar beneden en de ‘rollercoaster’ wordt direct gelanceerd. De hoogste pieken en de diepste dalen lopen vloeiend in elkaar over. Is het niet heerlijk om door je tranen heen onbedaarlijk hard te moeten lachen? Volgens mij is er niets mooiers dan dat je de toeschouwers dát kunt laten voelen. (Over verwonderend theater gesproken…!) En ik ben er nu al van overtuigd dat dit ons gaat lukken.
Wie had dat een paar jaar geleden kunnen denken? Ik in elk geval niet! Het was eind 2005 – ik zat in mijn laatste jaar van de studie Theaterdramaturgie toen ik op goed geluk een brief schreef aan dhr. Verheij (Johan) en dhr. Cohen (Daniël). Ik ging namelijk het maakproces van de voorstelling Passion analyseren. Deze voorstelling had me niet alleen ontzettend geraakt (en verwonderd!) maar het geheel zat ook nog eens inhoudelijk zeer goed in elkaar. Hier moest ik meer van weten!
Regisseur Paul Eenens had helaas geen tijd voor een interview, vandaar dat ik het programmaboek van Passion snel verder ben gaan doorspitten! En niet zonder resultaat! Ik kon de assistent regisseur (Johan) en de vertaler (Daniël) met mijn brieven wél overtuigen om met mij het gesprek aan te gaan. En dat gesprek duurt nog voort tot op de dag van vandaag! (En hopelijk nog veel langer…!)
Wat me bij beide makers vanaf het eerste moment opviel, was de enorme passie waarmee ze over hun werk vertelden. Wat een liefde voor het vak! “Dit wil ik ook,” was (en is!) het eerste wat ik toen dacht. “Als ik nu maar eens met hen zou kunnen samen werken…” En die kans kreeg ik, meerdere malen zelfs, maar tot een paar maanden geleden had ik nog nooit met beide heren tegelijkertijd gewerkt.
Daarom ben ik stiekem best een klein beetje trots dat ik Johan en Daniël na Passion voor het eerst weer bij elkaar heb gebracht. Al is dat wellicht iets te veel eer, maar toch: toen we op zoek waren naar de juiste schrijver voor ONTBOEZEMINGEN kon ik het niet laten om direct te roepen: Ik weet nog wel een goeie! Met zo’n team (en dan bedoel ik echt iedereen: cast, creatives, productie!) kan het daarom toch niet anders, dan dat dit ook een uiterst bijzondere voorstelling gaat worden, die zijn toeschouwers – net als al zijn makers – keer op keer zal verwonderen.
Groetjes,
Joy.
25-08-2010 – Blog door Diana Dobbelman (Jacobien)
Woensdag 25 augustus!
O! Jee!!
Ik zie dat het vandaag mijn beurt is om een blog(je) te maken…maar eigenlijk wil ik nog wat aan mijn teksten doen! Maar ook weer even leuk om de dag te vermelden.
Naar huis kunnen fietsen zonder regen op mijn kop en al fietsend overdenk je de dag!
Vandaag de tweede akte!
Verbazend hoe goed gemutst we iedere morgen altijd het Polanentheater binnen stappen. Lekkere cappuccino bij Mitchell halen en dan weer vol goede moed aan de slag gaan.
We misten Joy vandaag, die alles zo trouwschrijvend voor ons bijhoudt. Maar eerst moest de lucht geklaard worden over wat onduidelijkheden, die van de dag ervoor waren blijven hangen. Fantastisch dat dit dan ook meteen gebeurt! Duidelijk, helder en vol vertrouwen staan we tegenover elkaar.
Maar nu brainstormen over de ontwikkeling van de personages in acte twee!
Wat hebben ze meegemaakt in de pauze, en hoe stappen ze na de pauze de tweede acte in. Hoe gaan de vrouwen om met datgene wat ze hebben meegemaakt en hoe werkt dat door in hun privé situatie! Zoeken en graven naar de diepere lagen!
Waar gaat Jacobien doorheen, wat verandert er in de relatie aan het thuisfront en met de andere vrouwen die in dezelfde situatie verkeren? Wat worden haar keuzes voor de beperkte tijd die ze nog denkt te hebben!
Daar zijn we nu allemaal druk naar op zoek! Hoe gaan we dit laten zien, op welke momenten…!
Johan stuurt ons aan met een nooit aflatende energie.
Er zijn momenten dat je denkt, nu heb ik haar te pakken, maar dan stort je toch weer in allerlei twijfels en leemten. Net als groeien gaat het met vallen en opstaan, maar het zoeken maakt het repeteren juist ook spannend en boeiend. Maar de personages staan stevig in de grondverf en nu gaan we verder met kleuren. Ik begin mijn collega’s al met de naam van hun karakters aan te spreken.
Een mooie uitdrukking van Johan was vandaag: “Age is nothing but a number”, want voor deze ziekte is iedereen gelijk!
Maar vanavond voel ik de “numbers” wel degelijk en ga dan ook vroeg mijn bedje in!
Diana.
24-08-2010 – Blog door Leyla Çimen (Fatma)
Vandaag ben ik samen met Joris (de creatief producent) in het NKI-AvL geweest.
Voor mijn rol als Fatma, moet ik natuurlijk wel op een correcte manier een infuus kunnen aanleggen. En daar kreeg ik vandaag uitleg over. Maaike, de verpleegkundige die de demonstratie verzorgde, heeft me in sneltreinvaart uitgelegd hoe het werkt.
Eerst alles klaarleggen. Pleisters knippen, infuusslang uit de steriele verpakking halen. Een warme plak op de arm leggen, zodat de aders goed doorbloed raken. De stuwband omdoen, de ader zoeken, handschoenen aantrekken. O ja, ook nog allerlei kraantjes open en dicht draaien, want anders loopt de zak over de grond leeg en wordt het een zwembad.
En dan…………………prikken maar!
Ja, niet echt natuurlijk. Het blijft theater. Dus moet het fictief gebeuren.
Fictief een naald inprikken en fictief een chemokuur aansluiten.
Arme Joris. Hij was proefkonijn. Hij mocht in de chemostoel gaan liggen. Aan zijn linkerarm deed Maaike het voor en aan zijn rechterarm probeerde ik het na te doen. Gewillig liet Joris alles gebeuren.
Tussen de bedrijven door mocht ik Maaike vragen stellen over alle medische termen die ik moet kennen. Nu weet ik tenminste wat een “recto sigmoïde colonoscopie” is

Nou, dat moet gaan lukken.
Morgen tijdens de repetitie eens kijken of het ook allemaal echt werkt.
En eh……………bedankt lieve Joris, dat je mijn proefkonijn wilde zijn.
X Leyla.
20-08-2010 – Blog door Johan Verheij (regisseur)
Natuurlijk deed ik het in mijn broek. De eerste repetitiedag. Vijf fantastische actrices. Vijf vrouwen met een schat aan ervaring, elk op hun eigen gebied. En daar kom ik, een betrekkelijk nieuwe regisseur, met het plan om het eens helemaal anders te gaan doen.
En hoe reageert dan bijvoorbeeld een Diana Dobbelman, die heeft gewerkt met alle grote toneelregisseurs, die leading lady was naast Joop Doderer, een actrice die zo’n beetje de vaste waarde is in elke Paul Verhoeven-film, op een idealistische theatermaker die roept dat hij een andere manier van werken voor ogen heeft?
Ik was voorbereid op vernietigende blikken en dodelijke teksten als: “Jongeman, ik ben al jaren aan het toneel, ik heb een CV waar jij nog een puntje aan kan zuigen, dus je denkt toch niet dat ik mij ga onderwerpen aan die zogenaamde vernieuwende fratsen van jou?!”.
Maar nee, niets van dat al. Zij gaf me, samen met haar lieve collega’s, een hand en ze doken, zonder aarzeling, met mij in de draaikolk die Ontboezemingen heet.
En daar staan we dan, twaalf repetitiedagen later, aan het begin van een doorloop van de eerste akte. Tijd is in de afgelopen weken een vloeibaar begrip geworden. Dagen lijken in elkaar over te lopen en tegelijkertijd zijn sommige momenten eindeloos. Het werkproces was net zo zwaar en heftig, als licht en levendig. De actrices en ik hebben, samen met Joy, onze dramaturge, even in een heerlijk vacuüm geleefd. Maar nu breekt het moment aan dat we creatieven en productionelen een blik gaan gunnen in onze werkelijkheid.
Natuurlijk doe ik het in mijn broek. Werkt alles dat ik heb bedacht? Klopt mijn gezichtspunt wel? Doen mijn hersenspinselen het wonderschone script wel recht? En tegelijkertijd heb ik vertrouwen. Vertrouwen in het werk dat we hebben verricht en in het bijzondere talent van onze cast.
De doorloop vangt aan. Proloog. Is mooi. Scène 1. Prima overgang. Nee, ze loopt niet ver genoeg door. Die tekst is te laat. Tafel staat niet op de juiste plek. Ze komt te laat op. Er wordt niet genoeg gelachen door ‘het publiek’. Klopt dit wel? Dit duurt te lang… Ik ben kritisch. Dat moet ook. Dat is mijn werk.
En dan, plotseling, merk ik dat ik ook zit te genieten. Ik geniet van alle puzzelstukjes die nu in elkaar vallen. Van de prachtige momenten die we hebben gecreëerd. Van die schitterende actrices, die nu al de sterren van de hemel staan te spelen. Van het feit dat de droom die creatief producent Joris en ik ooit hadden nu op zo’n bijzondere manier werkelijkheid wordt.
En ik geniet van ons gelijk. Je kunt een voorstelling maken over een heftig onderwerp als borstkanker, die het ene moment hartverscheurend ontroerend is en het volgende moment tranentrekkend geestig.
Dat is nu al te voelen, in die allereerste, kale doorloop van akte één.
19-08-2010 – Blog door Adrienne Kleiweg (Renée)
Het nest werd voorzichtig gebouwd,de eitjes gelegd en een voor een uitgebroed!
Wij naakte jonkies werden gevoed en gekoesterd, kregen zachte donsjes en al snel…Veertjes!
Na verloop van tijd werd ons, met liefdevolle zorg en respect,… de Vleugels aangedaan!
Af en toe zijn we onze stemmetjes kwijt.
Af en toe zijn we schor en maken piepgeluidjes.
Maar, heeeel af en toe zingen we een zuivere toon!!!
Af en toe vallen we uit het nest en krabbelen weer omhoog.
Af en toe maken we een paar sprongetjes om weer uitgeput en gefrustreed neer te knallen.
Maar, heeeel af en toe komen we een beetje van de grond!!!
Maar straks, kunnen en zullen we Zingen en Vliegen!!!!
In vrijheid ,vertrouwen en plezier.
Liefs, Adrienne.
18-08-2010 – Blog door Leyla Çimen (Fatma)
5,6,7,8. Draai rond.
En………………….5,6,7,8.
En gaan.
En 8 tellen rust.
En nog een keer, 5,6,7,8.
Draai en duw. Hè shit, die wielen willen niet.
Oke, nog een keer dan.
Pak beet en draai……………………….
Shit, waarom lukt het me niet?
Vandaag doen we een stoelendans.
Nee, niet zoals je dat kent van de kinderfeestjes van vroeger, maar een stoelendans als in “dansen met stoelen”. Merlijn is er vandaag om ons de bewegingen aan te leren. Met een elegantie en sierlijkheid van een balletdanser doet hij de bewegingen voor. Het ziet er heel makkelijk en soepeltjes uit.
Nu ik nog.
Ik voel me een olifant in een porseleinkast. Merlijn doet alles zo sierlijk voor en als ik het na wil doen, doet mijn lijf niet wat ik graag wil dat het doet. Ooooooooo, wat voel ik me soms onzeker. En wat kan die onzekerheid me soms toch in de weg zitten: ik mis mijn que’s, ik vergeet mijn tekst, ik kom van de verkeerde kant op, ben te laat op mijn plek. Ahhhhhhhh, ik word soms gek van mezelf!
Èn ik word al panisch bij de gedachte dat ik nog hééééél veel tekst met ingewikkelde medische termen moet leren.
Het lijkt of ik in een achtbaan terecht ben gekomen. We zijn pas 2 weken aan het repeteren en er is al zó veel werk verzet. We hebben al zo ontzettend veel gedaan. We werken met allemaal fantastische mensen aan iets schitterends. En iedereen heeft zich er met passie en volle overgave ingestort. Allemaal lieve en betrokken mensen. En iedereen doet ontzettend zijn best.
Voor nu werk ik gewoon keihard door. Verstand op nul en gaan. En ik probeer maar niet te veel naar dat stemmetje te luisteren die constant kritiek heeft op wat ik doe.
Dus……………….
Ik ga maar eens mijn tekst leren.
Liefs,
Leyla.
17-08-2010 – Blog door Dominique van Vliet (Puck)
Vandaag de eerste repetitiedag van een nieuwe week.
Net iets te hard rij ik naar Amsterdam. Ik kan niet wachten mijn collega’s weer te zien.
Iets voor half 10 stap in het Polanentheater binnen. We groeten elkaar hartelijk en babbelen wat over het weekend. Wat een fijne club mensen. Een laatste kop koffie en om half 10 stap ik het repetitielokaal binnen.
Ik trek mijn kanker aan en we beginnen.
Ze zit nog niet helemaal lekker. Ik worstel, probeer nieuwe dingen, luister naar onze goede regisseur Johan, probeer zijn aanwijzingen op te pikken, vecht met de mooie teksten van Daniël, kijk en leer van mijn lieve collega’s en herhaal de loopjes.
Ik doe mijn kanker effe af.
Ik eet een broodje, drink een bekertje Optimel, lach met de meiden en de jongens, haal even een frisse neus en hijs me weer in mijn kanker. Ik herhaal scènes van die ochtend. Stel vragen, probeer onduidelijkheden helder te krijgen, worstel nog steeds, lach ook heel veel en geniet.
Om half 6 laat ik mijn kanker liggen in het repetitielokaal.
Ik rij net iets te hard terug naar Den Haag. Ik kan niet wachten mijn vriend en kinderen weer te zien.
Iedere dag denk ik aan al die vrouwen die hun kanker niet uit kunnen trekken…
Liefs,
Dominique.
16-08-2010 – Blog door Tiedo Wilschut (Lichtontwerper)
Met een vrolijk “Ah kijk, daar komen onze creatives!” werden mijn collega’s Jan (decorontwerper), Tycho (technicus) en ik (lichtontwerper) vrijdagmiddag onthaald door Joris. Wij kwamen voor een artistiek overleg naar het Polanentheater om te kijken hoever iedereen was en of we nog steeds allemaal met de neus dezelfde kant op stonden. Best spannend: ik heb al aardig wat voorstellingen gemaakt maar nog nooit met zo’n groot professioneel team gewerkt! Meestal bestond een artistiek overleg uit een avondje brainstormen met de regisseur bij mij thuis. Nu waren we met z’n zevenen! Hoe zou dit gaan? Moet ik nu heel erg op m’n woorden gaan passen of kan ik zoals normaal gewoon vrij ideeën spuien?
Nadat de actrices -duidelijk moe maar desondanks erg opgewekt van een schijnbaar “fantastische” repetitiedag- ons hadden verlaten begon Jan te vertellen hoever hij was met het decor. Hij was veel verder dan ik had verwacht; een deel van het decor stond zelfs al in de repetitieruimte! Nog niet geschilderd en nog niet in de juiste vorm, maar toch: er werd al mee gerepeteerd. Wauw. Even werd ik een beetje zenuwachtig: ze verwachten toch niet dat ik nu al een kant-en-klaar lichtplan kan laten zien?
Ik stelde voor om stap voor stap door de eerste akte heen te lopen. Tot mijn verbazing was ik zelf eigenlijk ook al verder dan ik dacht. Het gesprek dat ik een paar weken terug met Johan had gehad bleek heel vruchtbaar te zijn geweest: er waren zelfs dingen in het script en het decor aangepast om een bepaalde dramaturgie in licht en vormgeving mogelijk te maken die wij toen bedacht hadden. Bij vrijwel alle scènes waren Johan en ik het snel eens hoe het licht (grofweg) moest zijn. Met een gerust en tegelijk enthousiast gevoel ging ik de vergadering weer uit. Dit wordt een heel bijzonder lichtplan!
Heerlijk om zo zonder veel twijfels te weten wat je wil maken. Het lichtconcept dat ik een paar weken geleden heb bedacht valt tot nu toe overal op de juiste plek en ik kan niet wachten om met Johan te gaan brainstormen over akte 2. Wat zullen daar weer voor krankzinnige ideeën uit ontstaan?!
Groetjes,
Tiedo.
13-08-2010 – Blog door Diana Dobbelman (Jacobien)
Vrijdag! Het is weer een heerlijke repetitie week geweest! Ik fiets naar huis door het Vondelpark naar Amstelveen, heerlijk zonnetje! Overal mensen! Ik ga voor het eerst een ijsje kopen bij de Italiaanse ijsco- en hotdog man die daar altijd staat! Praat zelfs een beetje Italiaans met hem! Heb ik nog nooit eerder gedaan… Wat krijgen we nu! Een wonderlijk licht gevoel, dankbaar ook voor de afgelopen twee weken. Een nieuwe productie, met bijna allemaal collega’s met wie ik nog nooit eerder op het toneel heb gestaan… Spannend, Spannend… Wat gaat het worden!!
Twee jaar geleden heb ik een afspraak bij mij thuis met twee enthousiaste theatermakers, Joris en Johan. Ik had nog nooit van ze gehoord. Ze hebben grootste plannen. Ze vertellen wat ze willen gaan maken! Een stuk over Borstkanker!! Hallo!! Dat is niet zomaar iets! Naar aanleiding van een stuk, dat ze van mij hebben gezien, vragen ze of ik daarin mee wil doen! Hun enthousiasme werkt aanstekelijk en ze lijken absoluut van plan dat deze voorstelling er moet komen. Daar drinken we dan nog een glaasje wijn met elkaar op en maken er een gezellige middag van. Ik denk: “Nou… Ik wacht het maar af. Zouden ze dit echt van de grond krijgen?”
Ongelooflijk hoe zij doorgezet hebben, hun motivatie om deze voorstelling te willen doen, en echt ook heel goed te willen doen. Toen het niet meteen vorig jaar rondkwam, zijn ze gewoon keihard doorgegaan; sponsors zoeken, de juiste creatives en actrices zoeken, de juiste schrijver die, naar aanleiding van interviews met vrouwen die dit hebben meegemaakt, dit stuk moest gaan schrijven! Knap hoe ze dat allemaal voor elkaar hebben gekregen. En nu zijn we er dus daadwerkelijk aan bezig. Dit organisch gebeuren vertaalt zich nu zo positief in de manier waarop er wordt gewerkt.
Acteurs zijn altijd vreselijk onzekere mensen, en zeker voor mij geldt dat ik een regisseur moet kunnen vertrouwen! Ook met het clubje vrouwen was het bijna na twee dagen alsof we elkaar al veel langer kenden. Dat bereik je soms pas na weken, en soms ook helemaal niet. Dat doet Johan met ons, hij geeft ons houvast, hij weet precies wat hij wil, maar er is openheid en ruimte om dingen uit te proberen! Vooral die positiviteit werkt enorm stimulerend! Heel verfrissend en nieuw voor mij! Heel fijn om dit op mijn „oude dag” nog te mogen meemaken! Want ik ben de oudste van het clubje, maar ik leer veel van de jongelui! Ook dit geblog is een nieuwtje voor me! Het is zo leuk om te zien hoe langzaam maar zeker die vrouwen uit het script tot leven komen… We moeten nog wel even, maar het begin is hoopvol.. Maar met zo’n team heerlijke actrices en creatievelingen om ons heen…. ben ik erg vrolijk en optimistisch gestemd!!
XX
Diana
12-08-2010 – Vandaag geen blog…
Vandaag is er bij uitzondering geen blog geschreven, omdat de actrices een thuiswerkdag hadden zodat ze in alle rust hun teksten konden instuderen.
11-08-2010 – Blog door Aukje van Ginneken (Anne)
Het is natuurlijk al weer een tijdje geleden dat ik voor ‘t laatst heb gespeeld. Al 3,5 jaar fulltime moeder! Heerlijk, maar zei meteen “JA!” toen ik gevraagd werd voor ONTBOEZEMINGEN. ‘t Spelen blijft toch kriebelen!
Ik ging met knikkende knieën naar het Polanentheater in Amsterdam. Toen ik voor de deur stond dacht ik: “Oh, mijn God! Ik weet niet of ik dit kan!” Maar ja, ik kon moeilijk omdraaien en weglopen… Ik kwam binnen en we gingen naar het lokaal waar we de komende weken nog heel wat uurtjes door gaan brengen.
‘t Rare was dat er meteen een heel ontspannen sfeer hing. Niks aftasten of onwennig naar elkaar. Gewoon jezelf zijn. Dat is genoeg. Hoe onzeker ik ook was (en nog steeds wel ben…), dat dit uitgesproken kan worden lucht zo op!
Natuurlijk ben ik ontzettend trots dat ik aan dit geweldig geschreven stuk mee mag werken, maar ik zou ook heel tevreden geweest zijn geweest als ik als vlieg rond had mogen vliegen… Om alleen al te kijken naar deze vrouwen die langzaam hun personage als een perfect passende jurk aantrekken. Dat is zo bijzonder om te mogen meemaken!
Hier leer ik ‘t meeste van!
We hebben ook mazzel met Johan, de regisseur. Hij is duidelijk, geeft handvatten, steun, maar vooral vertrouwen: vertrouwen in hem, vertrouwen in de andere vrouwen en vertrouwen in jezelf.
Ik verheug me op de aankomende weken en op alles waar ik me nog doorheen moet worstelen, want met zo’n team gaat ‘t helemaal lukken!
Kus,
Aukje.
10-08-2010 – Blog door Daniël Cohen (scriptschrijver)
NAKED
We kennen het allemaal: je droomt dat je ergens bent met veel mensen om je heen (klaslokaal, kantoor, het monument op de Dam) en ineens besef je dat je geen kleren aanhebt. Je staat geheel in je blote kont. Zoiets gebeurde mij vandaag, bij de eerste complete lezing van het door mij geschreven stuk Ontboezemingen.
Ik was met enige schroom aan deze schrijfopdracht begonnen, zes maanden geleden. Was het niet enorm pretentieus voor een man om een stuk te schrijven over borstkanker? Bovendien heb ik een enorme hekel aan tranentrekkende melodrama’s rond de Ziekte van de Week. Ik wou de opdracht al doorspelen aan Yvonne Keuls, maar gelukkig wisten producent en regisseur me gerust te stellen. Ze wilden juist het relatief afstandelijke perspectief van een man, en het moest absoluut een stuk worden met humor, hoe bizar dat ook klonk in de context van een ziekte als kanker.
Ik begon met research, waaronder het doorlezen van de interviews met borstkankerpatiënten die Spiriet had afgenomen. Veel mooie verhalen, veel tranen, maar ook veel komische momenten. Heftig en overweldigend, zelfs zó dat ik op een gegeven moment de stapels van me af heb moeten duwen en heb moeten denken: “Zo, nu moet ik in de eerste plaats een goed toneelstuk gaan maken, en géén documentaire.”
Wat hielp, is dat mijn vijf hoofdpersonen langzamerhand meer gestalte begonnen te krijgen: de keurige Jacobien (gespeeld door Diana Dobbelman), getrouwd met een ex-topman die haar in een keurslijf duwt; de altijd positieve Renée (Adrienne Kleiweg) die de weg van de alternatieve geneeswijze inslaat; de jonge zangeres Anne (Aukje van Ginneken) die nog het ultieme poplied wil schrijven voor haar tijd voorbij is; de moderedactrice Puck (Dominique van Vliet) die haar angst probeert te overbluffen met bitchy humor; en de Turkse verpleegkundige Fatma (Leyla Çimen) die tot haar schrik opeens zelf patiënt wordt.
Hoe meer deze vijf vrouwen van vlees en bloed werden, hoe minder ik het gevoel had dat ik een stuk aan het schrijven was over Ziekte. Er kwam een ander thema naar voren dat voor mij minstens zo belangrijk werd: hoe we in het leven soms een crisis nodig hebben om oude patronen los te laten en durven veranderen. En opeens zag ik hoe ik iets kon schrijven dat hopelijk iederéén zou aanspreken. Toen pas had ik het gevoel dat ik de juiste figuur –de juiste Man– was voor deze opdracht.
Schrijvers zijn als eksters: we pikken links en rechts de mooie glimmende dingen uit de levens van iedereen om ons heen. Bij het creëren van de 5 vrouwen in Ontboezemingen heb ik dankbaar gebruik gemaakt van de interviews van Spiriet, maar ook van de levens en uitspraken van familie, vrienden, lovers en wie er ook verder maar in mijn gulzig blikveld kwamen. Alleen op één ding was ik niet voorbereid: hoeveel ik er van mezelf ingestopt had.
Dit kwam op pijnlijke wijze naar voren na de eerste complete lezing vandaag. Onze mooie, slimme, dappere actrices begonnen uitgebreid de problemen en knelpunten van hun personages te ontleden, maar voor mij voelde het alsof ik midden in een groepstherapie beland was met als onderwerp: mezelf. Damn, maar dat kwam dichtbij! Hoe wonderlijk dat een onderwerp dat in de eerste instantie zo ver van mezelf af leek te liggen, ergens in de loop van die zes maanden zo merkwaardig persoonlijk is geworden.
Filmer Pedro Almodóvar zei het al: alle kunst is voor 80% autobiografisch; de rest is plagiaat. Hoe specifieker je schrijft, hoe universeler het overkomt. Dus als over een krappe twee maanden het doek opgaat voor de allereerste voorstelling van Ontboezemingen, dan zullen daar vijf prachtactrices staan — plus één onzichtbare schrijver. In zijn blote kont.